Nucleair

In veel bedrijven in Nederland wordt met radioactief materiaal gewerkt. Op de Risicokaart staan alleen kerncentrales, (onderzoeks)reactoren en enkele bedrijven die met hoog-radioactief materiaal werken. Vlak over de grens liggen nog drie kerncentrales: in Lingen (Duitsland, vlak over de grens bij Denekamp in Overijssel), in Tihange (bij Luik in België) en in Doel (bij Antwerpen in België).

Wat is het risico?

Als de koeling van de kernreactor faalt en de reactor smelt, kan er radioactief materiaal vrijkomen. Als water, lucht, bodem en gewassen op het land besmet raken, heeft dit gevolgen voor de hele voedselketen. De effecten op de volksgezondheid kunnen ernstig en langdurig zijn. Hoe ernstig, hangt af van de hoeveelheid straling die iemand oploopt. Hoe meer straling iemand krijgt, hoe groter het risico op ziek worden en overlijden.

Wat kun je zelf doen bij een nucleair ongeval?

Bij een kernongeval loeit de sirene

  1. Volg de aanwijzingen van overheid en hulpdiensten.
  2. Sluit ventilatieroosters, ook in muren, toilet en ontluchtingskokers. Zet de afzuigkap uit en het mechanische ventilatiesysteem op de laagste stand. Blijf binnen tot het alarm officieel is opgeheven. Zit je in een auto? Zet de ventilatie uit.
  3. Raak mensen of dieren die buiten zijn geweest niet met blote handen aan. Ze kunnen besmet zijn. Is aanraken nodig? Gebruik dan bij voorkeur handschoenen. Spoel mensen en dieren die buiten zijn geweest af met water. Hoe sneller je een eventuele besmetting verwijdert, hoe lager de blootstelling aan straling.
  4. Zet radio of tv aan en volg de berichten en instructies op de rampenzender.
  5. Ga niet telefoneren. Overbelasting van de telefoonlijnen kan het werk van hulpdiensten ernstig verstoren.

Risico's bij jou in de buurt?

Welke veiligheidsmaatregelen zijn er?

De overheid geeft alleen vergunningen voor nucleaire installaties aan bedrijven die aan strenge veiligheidseisen voldoen. De instituten en bedrijven die radioactieve stoffen gebruiken, zijn verantwoordelijk voor de veiligheid ter plekke. Ze hebben bedrijfsnoodplannen en oefenen daarmee. Soms is er een eigen bedrijfsbrandweer (Petten). De overheid controleert of de installaties aan de gestelde eisen voldoen.

Het Nationaal Meetnet Radioactiviteit van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) meet – elke tien minuten, 24 uur per dag – het stralingsniveau op een groot aantal meetpunten in Nederland. Het slaat automatisch alarm als ergens de radioactiviteit hoger wordt. Er zijn internationaal afspraken gemaakt over melding van mogelijke ongevallen.

De overheid heeft noodplannen voor de aanpak van een kernongeval. Het gebied rondom het ongeval wordt in drie zones ingedeeld. Elke zone heeft een eigen maatregel. Dit betekent bijvoorbeeld voor de kerncentrale in Borssele:

  1. Evacuatie tot op 5 kilometer van de kerncentrale
  2. Slikken van jodiumtabletten tot op 10 kilometer
  3. Schuilen tot op 20 kilometer

Voor sommige rampen gelden andere maatregelen. Betrokkenen krijgen informatie en advies over de radioactieve stoffen die zijn vrijgekomen, hoe de stoffen zich verspreiden, hoe erg de straling is en wat men kan doen.

Waar vind je meer informatie?