Ammoniak

Ammoniak (NH3) is een kleurloos giftig gas met een uitgesproken prikkelende geur. Koelinstallaties van bijvoorbeeld grote veilingen en ijsbanen gebruiken ammoniak. Ook grote (distributie)bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie gebruiken de stof. Deze bedrijven staan op de Risicokaart. Ammoniak is niet hetzelfde als het schoonmaakmiddel ammonia; dit is water waarin ammoniak is opgelost.

Wat is het risico?

Ammoniak is erg irriterend voor ogen, huid en slijmvliezen. Wie lang een hoge concentratie ammoniak inademt, kan blijvende schade aan de longen oplopen of zelfs overlijden. Als een koelinstallatie lek is en er een giftige ammoniakwolk ontstaat die naar buiten komt, ontstaat er gevaar. Het weer is van grote invloed op de verspreiding van die wolk. Als het regent, verdwijnt de ammoniak in de grond, want ammoniak lost op in water. Bij harde wind verwaait het gas sneller dan wanneer het windstil is.

Wat kun je zelf doen bij een ongeval met ammoniak? 

Bij een ramp met ammoniak ben je binnen meestal veiliger dan buiten. Is er gevaar voor de omgeving? Dan gaat de sirene loeien. 

Ben je in de buurt van het ongeval?

  1. Ga niet naar het ongeval toe.
  2. Schuil direct in een woning of ander gebouw.
  3. Neem kinderen en mensen die niet zelf kunnen vluchten zo snel mogelijk mee.
  4. Volg de instructies van de politie of brandweer. Zij waarschuwen met sirene, geluidswagens, sms-alert of via de rampenzender.
  5. Doe ramen en deuren dicht en leg natte doeken voor de kieren.
  6. Sluit alle ventilatiekanalen af. Dit zijn de afzuigkap, muur- en toiletroosters, de ontluchtingskoker en de mechanische ventilatie (of zet deze in de laagste stand).
  7. Ga naar een kamer midden in het huis/het gebouw waar het gas niet gemakkelijk kan komen. Krijg je toch last van het gas? Zet dan de douche aan en ga eronder staan.

Kun je niet naar binnen?

  1. Ga direct weg van de plaats waar u ammoniak ruikt.
  2. Neem kinderen en mensen die niet zelf kunnen vluchten zo snel mogelijk mee.
  3. Loop of rijd dwars op de wind (zie de tekening hieronder). Houd een (liefst natte) doek voor je mond en neus als bescherming.

schematische weergave van dwars op de wind

    Risico's bij jou in de buurt ?

    Welke veiligheidsmaatregelen zijn er?

    Vergunningen en veiligheidseisen

    De overheid verleent alleen vergunningen aan bedrijven waarvan de koelinstallaties voldoen aan de  veiligheidseisen. De bedrijven zelf zijn verantwoordelijk voor de veiligheid ter plekke. Bedrijven met een zeer grote koelinstallatie moeten een eigen bedrijfsnoodplan hebben. Daarin staat wat te doen bij een ongeval met ammoniak.In ammoniakkoelinstallaties zelf zitten verschillende voorgeschreven veiligheidsvoorzieningen.

    Veiligheidscontroles en hulpdiensten

    De provincie of de gemeente geeft de vergunningen af en controleert of de bedrijven zich aan de gestelde eisen houden. De brandweer, ambulance en politie oefenen regelmatig met het bestrijden van een ongeval met ammoniak. 

    Waar vind ik meer informatie?

    Op www.denkvooruit.nl staat algemene informatie over wat je moet doen bij een ramp.